Kilka słów o nas...

WYDAWNICTWO RÓŻA WIATRÓW utworzone zostało w czerwcu 2009 roku. Jest prywatną i niezależną Oficyną specjalizującą się w ksiażkach naukowych i popularnonaukowych z zakresu historii i nauk prawnych. Nasi autorzy są pracownikami naukowymi różnych instytucji i specjalizują się głównie w problematyce okupacji byłego województwa wileńskiego i Pomorza.

Gdynia 1939 - 1945
Gdynia 1939-1945 w świetle źródeł niemieckich i polskich.

Elżbieta Rojowska

Monika Tomkiewicz

Gdynia 1939-1945 w świetle źródeł niemieckich i polskich. Aresztowania, egzekucje, wysiedlenia.

Przedmiotem opracowania są wysiedlenia ludności polskiej z Gdyni do Generalnego Gubernatorstwa przedstawione na szerokim tle historycznym wydarzeń związanych z powstaniem miasta i jego funkcjonowaniem w okresie międzywojennym, obroną Gdyni w 1939 roku, wprowadzeniem okupacyjnej administracji niemieckiej oraz wybranymi przejawami represji stosowanych wobec ludności Gdyni. Ramy chronologiczne pracy wyznaczają lata 1926 - 1945, począwszy od utworzenia miasta, aż po zakończenie II wojny światowej. W książce pierwszy raz zaprezentowano istotne informacje na temat powstania obozu koncentracyjnego Stutthof oparte na badaniach przeprowadzonych w niemieckich archiwach oraz przykładowe życiorysy gdynian, którzy zostali uwięzieni w obozie. Po raz pierwszy umieszczona została lista mieszkańców Gdyni straconych w Lasach Piaśnickich. Czytelnik będzie miał okazję poznać  nazwiska i krótkie życiorysy ważniejszych osób zatrudnionych w policyjnych i administracyjnych władzach niemieckich Gdyni. Niebywałym walorem pracy jest szczegółowe omówienie Specjalnej Księgi Poszukiwawczej dla Polski w której znalazły się równieź nazwiska gdynian. W rozdziale dotyczącym wybranych miejsc egzekucji  gdynian Autorki opisały fakt roztrzelania w dniu 11 XI 1939 roku w Gdyni Obłużu 10 Polaków oraz inne mniejsze egzekucje jakie przeprowadzono na terenie miasta.

Więcej…
 
O Autorkach

Elżbieta Rojowska - prokurator, doktor nauk prawnych, w latach 2000 - 2009 pracownik Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku. Autorka artykułów i referatów naukowych i popularnonaukowych dotyczących historii okupacyjnej i prawa konfliktów zbrojnych. Artykuły jej autorstwa ukazały się w Polsce, na Litwie i w Stanach Zjednoczonych.

 

Monika Tomkiewicz - doktor nauk humanistycznych, od 2000 roku historyk - archiwista Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku. Specjalizuje się w dziejach najnowszych, szczególonie w historii okupacyjnej byłego województwa wileńskiego i Pomorza. Autorka książki "Zbrodnia w Ponarach 1941-1944", Warszawa 2008, oraz licznych artykułów publikowanych w prasie naukowej w Polsce, Niemczech, na Litwie i w Stanach Zjednoczonych.

 

M. Tomkiewicz i E. Rojowska są współautorkami scenariusza wystawy zorganizowanej przez Muzeum Miasta Gdynia "Gdynia 1939 Losy miasta i ludzi".

 
Recenzja wydawnicza prof. dr hab. Andrzeja Gąsiorowskiego

Fragment recenzji wydawniczej prof. Uniwersytetu Gdańskiego dr hab. Andrzeja Gąsiorowskiego książki autorstwa Elżbiety Rojowskiej i Moniki Tomkiewicz „Gdynia 1939 – 1945 w świetle źródeł niemieckich i polskich. ARESZTOWANIA – EGZEKUCJE – WYSIEDLENIA ludności cywilnej narodowości polskiej

 

„Elżbieta Rojowska i Monika Tomkiewicz przygotowały interesującą pracę, jak same autorki wspominają na prośbę Stowarzyszenia Gdynian Wysiedlonych w celu uczczenia siedemdziesiątej rocznicy pierwszych wysiedleń ludności polskiej z Gdyni. Praca ta ma szansę wypełnić ważną lukę występującą w dotychczasowych publikacjach. Do dnia dzisiejszego brak jest bowiem nie tylko pogłębionych studiów naukowych nad wysiedleniami z Pomorza. Wysiedlenia z tej części Polski zostały dotąd omówione dość powierzchownie. Brak jest także prac popularnych poświęconych w pełni tej tematyce. Praca ta daje czytelnikowi możliwość zapoznania się z niezwykle ciekawym materiałem źródłowym, jak również fotokopiami różnych dokumentów oraz dość dużą liczbą fotografii (...) Recenzowana praca może przyczynić się do popularyzacji wiedzy o jednym z istotnych elementów niemieckiej polityki na terenie Pomorza w latach 1939-1945, której głównym celem było jak najszybsze włączenie Pomorza do Rzeszy i jego germanizacja oraz szybka i trwała zmiana stosunków narodowościowych na tym obszarze. Gdynia stała się w tym zakresie symbolem już w okresie okupacji. Informacje o wysiedleniach ludności polskiej z Gdyni już na początku okupacji były upowszechniane na terenie Generalnego Gubernatorstwa przez prasę konspiracyjną. Także wysiedleńcy z Gdyni wywiezieni do GG stanowili widoczny ślad tej polityki. Ich zmagania się z codzienną okupacyjną rzeczywistością zostały w zasadzie po raz pierwszy tak szeroko uwzględnione dopiero w recenzowanej pracy. Dla wielu odbiorców będzie to okazja być może po raz pierwszy zapoznać się z dokumentami niemieckimi dotyczącymi wysiedleń oraz relacjami i zeznaniami osób wysiedlonych, zawierającymi nie tylko opis momentu wysiedlenia ale także informacje o różnych losach wysiedlonych z Gdyni na innych terenach okupowanej Polski. Z pewnością ta publikacja przyczynić się może do jeszcze lepszego upowszechnienia w społeczeństwie polskim wiedzy o tragicznych losach Gdynian w okresie okupacji niemieckiej, stanowiących zbiorowe tragiczne doświadczenie mieszkańców Gdyni.”

 
Media o książce "Gdynia w latach 1939-1945 w świetle źródeł niemieckich i polskich"

W związku z przypadającą na dzień 12 października 2009 70-rocznicą pierwszych wysiedleń mieszkańców Gdyni lokalne media poinformowały o zbliżających się uroczystościach rocznicowych, otwarciu wystawy w Muzeum Miasta Gdynia "Gdynia 1939 losy miasta i ludzi" oraz opublikowaniu książki naszego wydawnictwa.

Więcej informacji na ten temat na stronach internetowych:

Ponadto na temat książki opublikowany został artykuł pt "Pierwsze źródłowe wydawnictwo o naszych wysiedleniach w 1939 roku" na stronach internetowych Stowarzyszenia Gdynian Wysiedlonych.

 
Recenzja wydawnicza prof. dr hab. Bogdana Chrzanowskiego

Fragment recenzji wydawniczej prof. Uniwersytetu Gdańskiego dr hab. Bogdana Chrzanowskiego książki autorstwa Elżbiety Rojowskiej i Moniki Tomkiewicz „Gdynia 1939 – 1945 w świetle źródeł niemieckich i polskich. ARESZTOWANIA – EGZEKUCJE – WYSIEDLENIA ludności cywilnej narodowości polskiej

 

„Niewystarczające zainteresowanie historyków problematyką wysiedleń na terenie Gdyni podczas drugiej wojny światowej, dało Autorkom impuls do napisania pracy o tej tematyce. Tereny Pomorza przestały już być terra incognito jeżeli chodzi o tematykę wojny i okupacji (aneksji). Ukazało się bowiem wiele prac podejmujących tę problematykę. Obejmują one zagadnienia dotyczące zarówno eksterminacji bezpośredniej jak i pośredniej w tym wysiedleń ludności polskiej ze swoich miejsc zamieszkania w miastach i na wsi. Tematyka ta doczekała się stosunkowo licznych opracowań i to w sensie ogólnym oraz odnoszących się do niektórych ośrodków miejskich i wiejskich. Właśnie w przypadku tych ostatnich wyłania się potrzeba skupienia uwagi badaczy. Wiele miast i wsi, z których wysiedlano Polaków a osadzano w ich miejsce Niemców, nadal czeka na opracowanie. Tę właśnie lukę ma wypełnić publikacja przygotowana przez Elżbietę Rojowską i Monikę Tomkiewicz. Doskonale wkomponowuje się obchody 70 Rocznicy wybuchu Drugiej Wojny Światowej. Wówczas to już w październiku tr. rozpoczęły się pierwsze wysiedlenia w Gdyni (konkretnie w dzielnicy Orłowo). (...) Zdecydowanie praca ta wyjaśnia ona pewne nie ujawnione do tej pory fakty z zakresu wysiedleń Gdynian i na pewno przyczyni się ona do wymazania „białych plam" w historii Pomorza”.

 
Streszczenie książki w języku angielskim

SUMMARY

 

Expelling people alien to race and ethnicity, and then settling lands with carefully selected German population, was one of targets of German occupier’s policy to be carried out on grounds incorporated into Reich. Enforced evictions of Polish people and displacements of Germans living outside the Reich after 1st World War made tool for execution of that policy. Also, the displacement action, aimed at execution of Germanization guidelines on the Polish lands incorporated into the Reich, was to remove social strata politically hostile to the German country - to result in total break-up of Polish political parties and associations, hence – in limitation of future independence activities. According to the guidelines introduced in first years of World War II, Polish people displaced from Pomerania region were sent to areas of German-occupied Poland or to forced labour camps in the Reich.

Displacements of Polish Gdynia inhabitants to the German-occupied Poland are subject of this elaboration – presented in a broad historical background of events related to establishment of the city, its existence in interwar times, defence of Gdynia in 1939, introduction of German occupational administration and selected manifestations of repressions imposed on the Gdynia population. Years 1926-1945, i.e. period between establishment of the city and end of the World War II, make chronological framework of the elaboration.

Plans and extents of the displacements, organization and methods of their execution, confiscations of properties, conditions in which the expelled people used to be transported to the German-occupied Poland and their living conditions after the displacements are covered in the book. Epilogue, presenting the displacements of the Polish civil Gdynia inhabitants in context of international legislation, closes the elaboration. However, it should be stressed here that most expelled people managed to reach their previous places of residence located in areas incorporated into the Reich. Therefore, thematic scope of the book also covers issues regarding living conditions of the displaced Gdynia inhabitants on the areas seized by the Reich.

Files of catalogue number S 22/00/Zn, regarding investigation carried out by Commission for the Prosecution of Crimes against the Polish Nation in Gdańsk and focused on displacements of Polish people from Gdynia to the German-occupied Poland, make majority of materials described in the book. The proceedings were initiated with a decision of 28 December, 2000 and are still being held. Special attention should be stressed on numerous examinations of witnesses, reports and memoirs of the displaced persons who – because of suddenness and brutality of those events – keep retaining vivid pictures in memories. Apart from very many facts, the testifying people also revealed various methods of treatment applied on the Polish Gdynia inhabitants by the German occupiers, i.e. arrests, single and mass death executions in Woods of Piaśnica and Szpęgawsk or deportations to concentration camps.

 

 


Aktualności

XX Targi Książki Historycznej

Miło nam poinformować, że w dniach 24-27 listopada 2011 nasze książki będą prezentowane na XX Targach Książki Historycznej organizowanych przez Porozumienie Wydawców Książki Historycznej oraz Fundację Historia i Kultura w Zamku Królewskim w Warszawie.

Więcej informacji na temat organizacji imprezy oraz dojazdu znajdą Państwo na stronach stronach internetowych Targów Książki Historycznej.

 
XX Targi Książki Historycznej w Warszawie

W dniach 24 - 27 listopada 2011 roku w Arkadach Kubickiego na Zamku Królewskim w Warszawie odbyły się XX Targi Książki Historycznej na których nasze wydawnictwo prezentowało dwa tytuły "Gdynia 1939 -1945 w świetle źródeł niemieckich i polskich. Aresztowania, egzekucje, wysiedlenia ludności cywilnej narodowości polskiej" oraz "Profesor Rudolf Spanner 1895 -1960 Naukowiec w III Rzeszy".

Targi Książki Historycznej w Warszawie były dla nas nie tylko okazją do zaprezentowania naszych publikacji szerszej grupie zainteresowanych odbiorców, ale również okazją do wyminy doświadczeń z innymi wydawcami książek o tematyce historycznej, któych na targach było prawie 200. Honorowy patronat nad imprezą objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski.

Więcej …
 
Relacja z promocji książki w Gdyni

Pierwsza gdyńska promocja ksiązki "Profesor Rudolf Spanner 1895 -1960 Naukowiec w III Rzeszy", która odbyła się w dniu 22 stycznia 2011 roku w Domku Żeromskego w Orłowie zgromadziła wiele zainteresowanych osób.

Więcej …